14 krajów UE z nadwyżką w finansach publicznych, Polska z deficytem

(fot. FORUM)

14 krajów UE z nadwyżką w finansach publicznych, Polska z deficytem

Połowa krajów Unii Europejskiej odnotowała w 2018 r. nadwyżkę sektora instytucji rządowych i samorządowych. Wśród nich znalazły się m.in. Czechy, Litwa czy Grecja. Polska tradycyjnie zakończyła rok deficytem, choć był on najmniejszy w historii III RP. W tym roku dziura w publicznej kasie ma się jednak ponownie powiększyć.

Największą nadwyżkę sektora instytucji rządowych i samorządowych (general government) w relacji do wielkości gospodarki odnotował Luksemburg (2,4 proc. PKB). Na podium znalazły się również Bułgaria i Malta, które wykazały dodatnie saldo na poziomie 2 proc. PKB. Ostatnie miejsca w rankingu zajęły Cypr (-4,8 proc.), Rumunia (-3 proc.) oraz Francja i Hiszpania (-2,5 proc.). W ujęciu nominalnym największą nadwyżkę wypracowali Niemcy (58 mld euro), największy deficyt - Francja (59,6 mld euro). 

Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2018 r. [% PKB] Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2018 r. [% PKB] (Bankier.pl na podstawie danych Eurostatu)

Najmocniej dziurę w państwowej kasie poszerzył w ubiegłym roku Cypr, który jeszcze w 2017 r. był 1,8 proc. na plusie. Najbardziej politykę fiskalną zacieśniła Lizbona - Portugalia zredukowała deficyt z 3 do 0,5 proc. PKB. Polska zajęła w tym zestawieniu drugie miejsce po zmniejszeniu ujemnego salda z -1,5 do 0,4 proc. Poprawę stanu finansów publicznych wykazało aż 18 krajów.

W strefie euro deficyt sektora został zredukowany do 0,5 proc. PKB, a w całej Unii Europejskiej - do 0,6 proc. PKB. W ujęciu nominalnym łączny deficyt 28 państw UE spadł poniżej 100 mld euro.

Jeśli nie widzisz poniższej mapy, kliknij w ten link

Spośród 14 krajów UE, które odnotowały deficyt w sektorze instytucji rządowych i samorządowych, wynik Polski był najbliższy zrównoważonym finansom publicznym. Saldo w wysokości -0,4 proc. PKB było najlepszym rezultatem w historii III RP, a do osiągnięcia nadwyżki zabrakło naprawdę niewiele, bo raptem 8 mld złotych. Podsektor instytucji rządowych na szczeblu centralnym wykazał deficyt na poziomie 13,4 mld zł (0,6 proc. PKB) - o blisko 60 mld zł niż rok wcześniej. Pod kreskę spadły samorządy (-7,4 mld zł), które ponownie przyspieszyły z wydatkami inwestycyjnymi. Zmniejszyła się również nadwyżka podsektora funduszy zabezpieczenia społecznego - z ponad 40 mld zł w 2017 r. do niecałych 13 mld zł przed rokiem.

Dynamiczny wzrost gospodarczy pozwolił zredukować wysokość długu publicznego Polski w relacji do PKB pomimo odnotowania deficytu. PKB Polski wzrósł w ubiegłym roku o 5,1 proc., co było trzecim najlepszym wynikiem w UE.

Wzrost PKB w 2018 r. [proc.] Wzrost PKB w 2018 r. [proc.] (Bankier.pl na podstawie danych Eurostatu)

Dług publiczny Polski wzrósł z 1,006 bln zł do 1,034 bln zł, ale w relacji do PKB spadł z 50,6 proc. do 48,9 proc.

Najniższy dług publiczny na koniec 2018 r. miała Estonia (8,4 proc. PKB), a za nią znalazły się Luksemburg (21,4 proc. PKB) i Bułgaria (22,6 proc. PKB). Z kolei największy dług w zestawieniu z wielkością gospodarki mają Grecja (181,1 proc. PKB), Włochy (132,5 proc. PKB) i Portugalia (121,5 proc. PKB). Nominalnie najbardziej zadłużone są Włochy (2,32 bln euro), a najmniej - Estonia (2,15 mld euro).

W aktualizacji programu konwergencji Ministerstwo Finansów szacuje, że w bieżącym roku deficyt znacząco wzrośnie i sięgnie 1,7 proc. PKB. Bardziej istotny jest jednak wynik strukturalny, czyli uwzględniający wahania koniunktury gospodarczej. W 2018 r. deficyt osiągnął w tym ujęciu 1,2 proc. PKB, w 2019 r. ma to już być 2,5 proc. PKB - raptem 0,5 p. proc. od granicy 3 proc. z traktatu z Maastricht.

(Ministerstwo Finansów)

Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych obejmuje m.in. budżety: centralny i samorządowe, ale również funduszy (m.in. ZUS, KRUS, NFZ, KFD) i innych jednostek organizacyjnych zależnych od finansowania z publicznej kasy, dlatego lepiej ilustruje stan finansów kraju niż samo saldo budżetu państwa, najczęściej przyciągające uwagę opinii publicznej. W 2017 r. nadwyżkę sektora instytucji rządowych i samorządowych odnotowało 13 krajów Unii Europejskiej.

Maciej Kalwasiński

Przeczytaj też

Komentarze