Bankier.pl

Edukacja Dorosłych - uzgodnienia terminologiczne

2007-08-06 11:47. Competitive Skills

W przestrzeni edukacji dorosłych istnieje jednak szereg pojęć i terminów, które dla lepszego zrozumienia zachodzących procesów edukacyjnych wymagają precyzyjnego zdefiniowania.

Andragogika (edukacja dorosłych) -(gr. andrós - człowiek, agogós - przewodnik)- jest to nauka zajmująca się teorią nauczania ludzi dorosłych. Z pedagogiką dorosłych ściśle związane są pojęcia edukacji ustawicznej i edukacji całożyciowej, a także kształcenia formalnego, nieformalnego i pozaformalnego.

Edukacja ustawiczna ( lifelong education) - jest to uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych, przez osoby, które spełniły obowiązek szkolny. Kształcenie ustawiczne związane jest z edukacją formalną, gdyż odnosi się do zinstytucjonalizowanych form ( np. szkoły, uczelnie) nauczania i uczenia się opartych na stałych pod względem czasu i treści nauki formach (np. klasy, stopnie, programy, podręczniki)2.

Edukacja całożyciowa lub Uczenie się przez całe życie (lifelong learning) - współczesna koncepcja edukacji całożyciowej bezpośrednio wiąże się z ideą kształcenia ustawicznego czerpiąc z jej definicji. Edukacja całożyciowa jest to proces obejmujący swoim zasięgiem całe życie człowieka, rozwój jego cech indywidualnych i rozwój cech społecznych we wszystkich formach i wszystkich kontekstach - w systemie formalnym, nieformalnymn i pozaformalnym3.

Edukacja nieformalna - odnośni się do każdej świadomie zorganizowanej działalności oświatowej, która odbywa się poza ustalonym systemem kształcenia formalnego, podejmowana czysto samodzielnie czy też w ramach zorganizowanej akcji, umożliwiająca określonej grupie uczestników osiągniecie założonych celów ( np. warsztaty, treningi, szkolenia, kursy korespondencyjne)4.

Edukacja pozaformalna (incydentalne) - niezorganizowany i niesystematyczny proces odbywający się faktycznie w ciągu całego życia, dzięki któremu jednostka nabywa wiedze i umiejętności, kształtuje swoje postawy, utrwala wartości, korzystając z codziennego doświadczenia oraz wychowawczego wpływu swojego środowiska (np. rodzina, sąsiedzi, rówieśnicy, praca, rozrywka, mass media)5.

W związku z dynamicznymi zmianami w gospodarce, a co się z tym wiąże i na rynkach pracy, stale wydłuża się okres uczenia się. Mamy do czynienia z powiększającymi się w zawrotnym tempie źródłami wiedzy i z coraz większą ich dostępnością. Jednocześnie stają się one coraz bardziej zróżnicowane i coraz bardziej rozproszone. Szkoły i uczelnie wyższe przestają być jedynymi miejscami zdobywania wiedzy, a nauczyciele wyłącznymi jej „dostarczycielami”. Coraz częściej dużą rolę w procesie tym zaczynają odgrywać zakłady pracy, firmy, które zdają sobie sprawę z konieczności inwestowania w kapitał ludzki swoich przedsiębiorstw.

Powstaje zatem i stale poszerza się przestrzeń wpływów dla edukacji dorosłych, która w szczególny sposób koncentruje się na pracy właśnie z ludźmi dorosłymi. Edukacja dorosłych, biorąc pod uwagę specyfikę rozwoju człowieka dorosłego, jego naturę, zadania rozwojowe oraz fakt, że dorośli uczą się inaczej a także konieczność przekwaflifkowania się podnoszenia kwalifikacji stara się nieustannie dostosowywać do ich potrzeb proces kształcenia. Odchodzi zatem od tradycyjnych sposobów i form nauczania i uczenia się na rzecz łączenia metod wykładowych z aktywnymi metodami pracy grupowej, warsztatów, treningów czy bardzo popularnej na Zachodzie Europy metody moderacji.

To edukacja, w której nauczyciel odchodzi od „jednej słusznej” roli i metody nauczania i w zamian za to jako trener, facylitator, moderator wykorzystuje osobiste zainteresowania, doświadczenie i wewnętrzną motywację dorosłych do uczenia się. Kreując pozytywne i wpierające środowisko uczenia się motywuje do samodzielnego zdobywania wiedzy, inspiruje i wzmacnia procesy uczenia się. Uczący się staje się tym, który samodzielnie kieruje procesem swojego uczenia się i rozwoju, wzmacnia poczucie własnego sprawstwa a przez to i własnej wartości.

Edukacja dorosłych poprzez stałe podnoszenie jakości zdobywanej wiedzy i promowanie aktywnych postaw, w konsekwencji może prowadzić do zwiększenia szans dorosłych na rynku pracy i tym samym przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu i wykluczeniu z rynku pracy.

Dr Monika Staszewicz

Instytut Pedagogiki, Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

Kierownik Podyplomowego Studium Edukacji Dorosłych Dla Competitive Skills

1 Zob Commission of the European Communities, A Memorandum on Lifelong Learning, Brussels 30.10.2000, komunikat Komisji, Skuteczne inwestowanie w edukację: imperatyw dla Europ, Brussels, 10.01.2003

2 Okoń W.,  Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 1996, s. 140.

3 Strategia Rozwoju Kształcenia Ustawicznego do roku 2010. MEN, Warszawa 2003

4 Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 1996, s. 141.

5 Tamże, s. 140.

Komentuj
Na górę | Strona główna | Logowanie | bankier.pl | Regulamin
wersja beta © Bankier.pl, Grupa Bankier.pl Sp. z o.o.